De verloedering van het platteland.

Steeds meer agrarische bedrijven sluiten hun deuren door schaalvergroting in de landbouw of agrarische percelen krijgen een woonfunctie en de schuren en stallen staan leeg en verpauperen. Het gaat alleen al in de provincie Brabant om twee miljoen vierkante meter agrarische leegstand. Volgens onderzoek van de Universiteit Wageningen komt daar de komende twintig jaar nog eens vier miljoen vierkante meter bij.
De laatste jaren is er veel aandacht voor deze vrijkomende agrarische bebouwing. Er is een beleid en er zijn concrete oplossingen voor lege stallen, zoals inzet van Ruimte voor ruimte. Maar gemeenten zijn huiverig voor functieveranderingen en sloopregelingen zijn lang niet altijd toepasbaar. Daarbij is hergebruik niet altijd mogelijk en sloop en transformatie zijn dure oplossingen…
De beleefbaarheid van het platteland staat onder druk, erven verrommelen in razend tempo, maar wat dan? De erven zouden onderdeel kunnen zijn van een wind- of zonnepark of ingericht kunnen worden met nieuwe teelten. Of misschien aan kunnen sluiten bij het recreatieve karakter van de omgeving….

Nieuwe teelten in een circulair productielandschap
Een mooi initiatief is AGRO AS De Peel, De Peel als circulair productielandschap. Dit is een initiatief waarin gemeenten, het waterschap Aa en Maas, de lokale ZLTO’s, ondernemers, de Brabantse Milieudefensie, provincie noord Brabant, Wageningen UR, HAS Hogeschool samen werken aan nieuwe vormen van landbouw en veehouderij.
Een circulair systeem in een vochtig tot nat gebied, zoals De Peel kan bestaan uit een systeem van dierlijke en plantaardige eiwitproductie. Dat wil zeggen dat de rationele structuur van lanen en bossen, kanalen en wegen ruimte kunnen bieden aan oppervlakte gebonden teelten. Voorbeelden hiervan zijn: algenvelden, eendenkroosbaden, wilgenbossen en rietvloeivelden. Deze teelten zullen het landschappelijke beeld van De Peel gaan vormen. Door deze functieverandering kan er ook ruimte komen voor natuur en recreatie in het buitengebied. Zelfs de ecologische waarde van het gebied kan versterkt worden. De nieuwe landschappen van wilgenvelden, nat rietland en voedselbossen creëren een diverse aantrekkelijke omgeving voor dier en plant. Zowel dierlijke als plantaardige productielandschappen kunnen naast elkaar en met elkaar functioneren. 

Zonneparken
Een ander initiatief kan zijn de leegstand tegen te gaan door vrijkomende boerenerven om te bouwen tot zonnepark. Aad Grandia van de Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM) heeft in opdracht van enkele gemeenten alle kansen en knelpunten voor de eerste tien Zon op Erf-projecten in kaart gebracht. Het zal nodig zijn bestemmingsplannen aan te passen, omdat het opwekken van duurzame energie nog niet is toegestaan op een boerenerf. Deze zonneparken zullen landschappelijk ingepast moeten worden, zodat verrommeling niet meer aan de orde zal zijn. Meer informatie.

Totdat er oplossingen worden gevonden én uitgevoerd zullen de erven leegstaan. Leegstand biedt ruimte. De natuur heeft vrij spel tussen het de stalen spanten en de door regen volgelopen putten.